"Αυτές οι πέτρες που βουλιάζουν μέσα στα χρόνια ως πού θα με παρασύρουν;…"

Γιώργος Σεφέρης,"Μυθιστόρημα" (Δεκέμβρης 1933 - Δεκέμβρης 1934

Επιστημονική Ομάδα: Δρ Βασιλική Μπρίνια, Γιώργος Τζήρος Οικονομολόγος βραβευμένος εκπαιδευτικός για την νεανική επιχειρηματικότητα και

Δρ Αρχαιολόγοι του Υπουργείου Πολιτισμού

Η Καινοτόμος Δράση «Εκπαίδευση, Επιχειρηματικότητα και Πολιτισμός»

Η Δράση «Εκπαίδευση, Επιχειρηματικότητα και Πολιτισμός» αποτελεί μια καινοτόμο, διεπιστημονική εκπαιδευτική πρωτοβουλία του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία συνδέει οργανικά την ανώτατη εκπαίδευση με τη σύγχρονη πολιτιστική πολιτική, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την επιχειρηματική σκέψη. Βασίζεται στη θεμελιώδη παραδοχή ότι ο πολιτισμός δεν αποτελεί μόνο στοιχείο ταυτότητας και μνήμης, αλλά και δυναμικό αναπτυξιακό πόρο με ισχυρό εκπαιδευτικό, κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα.

Καινοτομία και Επιστημονικό Πλαίσιο

Η καινοτομία της Δράσης έγκειται στη συστηματική ενσωμάτωση της πολιτιστικής κληρονομιάς στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών και επιχειρηματικών πρακτικών, μέσα από τις αρχές της ολιστικής πολιτιστικής διαχείρισης, της οικονομίας της εμπειρίας και της δημιουργικής οικονομίας. Η προσέγγιση αυτή εδράζεται σε σύγχρονα διεθνή επιστημονικά ρεύματα και πολιτικές (UNESCO, Συμβούλιο της Ευρώπης, Ευρωπαϊκή Ένωση), τα οποία αναγνωρίζουν την πολιτιστική κληρονομιά ως μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και καινοτομίας.

Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες καλούνται να αντιμετωπίσουν τα μνημεία, τους αρχαιολογικούς χώρους και τα πολιτιστικά τοπία όχι ως «στατικά αντικείμενα μελέτης», αλλά ως ζωντανά οικοσυστήματα, τα οποία μπορούν να υποστηρίξουν εκπαιδευτικές παρεμβάσεις, πολιτιστικές δράσεις και ρεαλιστικά επιχειρηματικά σχέδια με κοινωνικό και αναπτυξιακό πρόσημο.

Σύνδεση με τη Στρατηγική του ΟΠΑ

Η Δράση ευθυγραμμίζεται πλήρως με το στρατηγικό όραμα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών για αριστεία, εξωστρέφεια και καινοτομία στη διδασκαλία. Ενισχύει τη διασύνδεση θεωρίας και πράξης, προάγει τη βιωματική και αυτοκατευθυνόμενη μάθηση και καλλιεργεί δεξιότητες κρίσιμες για τους μελλοντικούς εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες: κριτική σκέψη, δημιουργικότητα, συνεργασία, ηγεσία και κοινωνική υπευθυνότητα.

Επιστημονικά Ερείσματα της Δράσης

Ερέθισμα για την Δράση αποτέλεσε ένα άρθρο του James Gilmore που δημοσιεύτηκε στο Harvard Business Review το 1998 και το βιβλίο «The Experience Economy: Work is Theatre & Every Business a Stage» (1999) του  B. Joseph Pine. Η κεντρική ιδέα για την καινοτόμο αυτή προσέγγιση της επιχειρηματικότητας και τη σύνδεσή της με την εκπαίδευση υποψήφιων εκπαιδευτικών οικονομίας, πληροφορικής, αλλά και την δευτεροβάθμια εκπαίδευση κατ’ επέκταση, είναι,  όπως διαπιστώνεται σε διεθνές επίπεδο, η μετάβαση από την οικονομία των αγαθών και την οικονομία των υπηρεσιών, στην οικονομία της εμπειρίας. Όπως λέει και ο τίτλος του βιβλίου του B. Joseph Pine, κάθε οργανισμός είναι μια θεατρική σκηνή, οι εργαζόμενοι είναι οι ερμηνευτές, και η εργασία είναι η θεατρική πράξη. Ο πελάτης στην εποχή μας δεν προμηθεύεται απλά ένα προϊόν ή κάποια υπηρεσία, αλλά αποκομίζει από αυτό το προϊόν μια αξέχαστη εμπειρία. Έτσι, το προϊόν είναι πλέον η εμπειρία και η ανάμνησή της. Συνεπώς, τα χρήματα που ξοδεύονται από τους πελάτες αφορούν επενδύσεις σε αναμνήσεις. Η πλέον χαρακτηριστική παράμετρος της οικονομίας της εμπειρίας, είναι η έντονη επιθυμία για την απόκτηση άυλων προϊόντων, όπως η εμπειρία του ταξιδιού σε έναν γοητευτικό προορισμό. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι διαθέτουν όλο και περισσότερο χρόνο για αυτό που οι κοινωνιολόγοι ορίζουν ως τον «τρίτο χώρο», τον χώρο δηλαδή εκτός του χώρου της κατοικίας και του χώρου της εργασίας. Οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μνημεία εξ ορισμού αντιπροσωπεύουν ένα ισχυρό σύμπλεγμα ελκυστικών «τρίτων χώρων» και έντονων εμπειριών.

Συνεπώς, οι συνέργειες που μπορούν να δημιουργηθούν μεταξύ του Προγράμματος Σπουδών στις Επιστήμες της Αγωγής και της Εκπαίδευσης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών με το Υπουργείο Πολιτισμού για την καινοτόμο εισαγωγή της επιχειρηματικότητας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση μέσω της αξιοποίησης του πολιτιστικού αποθέματος της Ελλάδας, ξεκινούν από το Πανεπιστήμιο με τη σχεδίαση ενός project όπου ομάδες υποψήφιων εκπαιδευτικών εκπονούν πρωτότυπα επιχειρηματικά σχέδια για τους αρχαιολογικούς χώρους με καινοτόμο εκπαιδευτικό και επιχειρηματικό χαρακτήρα. Στόχος είναι η διατύπωση προτάσεων για την αξιοποίηση των μνημείων ώστε να επιτευχθεί η αειφόρος ανάπτυξη και η βιώσιμη ανάπτυξη των εξεταζόμενων περιοχών με πολιτιστικό ενδιαφέρον.

Αυτή η καινοτόμος προσέγγιση πιστεύουμε ότι αποτελεί μια «άλλη ματιά» στην εισαγωγή της επιχειρηματικότητας στην τριτοβάθμια και κατ’ επέκταση στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση, αλλά και στην εκπαίδευση υποψήφιων εκπαιδευτικών.

Θεσμικές και Επιστημονικές Συνεργασίες

Στο νέο της πλαίσιο, η Δράση υλοποιείται σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, ενισχύοντας τον θεσμικό της χαρακτήρα και τη σύνδεσή της με τη σύγχρονη εθνική πολιτική για την προστασία, ανάδειξη και βιώσιμη αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Παράλληλα, συνεχίζονται και ενισχύονται οι συνεργασίες με καινοτόμες δομές του ΟΠΑ, όπως το ACEin και τη Μονάδα Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας, καθώς και με επιστημονικούς και εκπαιδευτικούς φορείς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Οι συνέργειες αυτές διαμορφώνουν ένα πολυεπίπεδο εκπαιδευτικό και ερευνητικό οικοσύστημα, στο οποίο η πανεπιστημιακή γνώση συναντά τις ανάγκες της κοινωνίας και της πολιτιστικής διακυβέρνησης.

Εκπαιδευτική Μεθοδολογία

Η Δράση βασίζεται σε ομαδοκεντρικές, βιωματικές και ανθρωποκεντρικές μεθόδους διδασκαλίας. Οι φοιτητές εργάζονται σε πραγματικά ή ρεαλιστικά σενάρια πολιτιστικής διαχείρισης, σχεδιάζοντας ολοκληρωμένα επιχειρηματικά και στρατηγικά σχέδια για μνημεία, μουσεία και πολιτιστικές διαδρομές. Η μεθοδολογία ακολουθεί ελικοειδή δομή, συνδυάζοντας θεωρητική τεκμηρίωση, εμπειρική έρευνα και εφαρμογή στην πράξη.

"Τον "πολιτισμό", οι αρχαίοι Έλληνες τον ονόμαζαν «παιδεία», την οποία συνέδεσαν με την πολύπλευρη καλλιέργεια τής προσωπικότητας τού ανθρώπου μέσω τής επαφής του με όλες τις μορφές τέχνης. Στις μέρες μας τα κλασικά γράμματα είναι απαραίτητα, κατ’ αρχάς, για το περιεχόμενό τους, για τις αξίες, τις έννοιες, τα μηνύματα που δημιούργησε ο αρχαίος ελληνικός στοχασμός. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώθηκαν στα κλασικά κείμενα, αποτέλεσαν τη βάση τού Ευρωπαϊκού πολιτισμού (μαζί με τις επιρροές τού ρωμαϊκού δικαίου και τού Χριστιανισμού) και μάς βοηθούν σήμερα να αναζητήσουμε την βαθύτερη ουσία και αξία τού ανθρώπου. Ταυτόχρονα μας επιτρέπουν να αντιτάξουμε στη σύγχρονη ανθρωπιστική κρίση (πόλεμο, προσφυγικό ζήτημα, φανατισμό) τον Ελληνικό ανθρωπισμό, αντλώντας από τον αρχαίο πολιτισμό την ανθρωποκεντρικότητα που βασίζεται όχι στην ατομοκρατία αλλά στην αρμονική συνεργασία και ενσωμάτωση του ανθρώπου μέσα στην κοινωνία. "

Γεώργιος Μπαμπινιώτης,  Καθηγητής γλωσσολογίας, ΕΚΠΑ 

Μαθησιακά και Κοινωνικά Οφέλη

Τα μαθησιακά αποτελέσματα της Δράσης καταδεικνύουν τη σημαντική συμβολή της στη διαμόρφωση ενεργών, ευαισθητοποιημένων και καινοτόμων μελλοντικών εκπαιδευτικών. Μέσα από την επαφή με τον πολιτισμό, οι φοιτητές αναπτύσσουν βαθύτερη συνείδηση της αξίας των μνημείων, καλλιεργούν δεξιότητες πολιτισμικής διαμεσολάβησης και αποκτούν εργαλεία για την ένταξη της πολιτιστικής διάστασης στη διδασκαλία της Οικονομίας και της Πληροφορικής.

Παράλληλα, η Δράση παράγει πολλαπλασιαστικά οφέλη για την κοινωνία, συμβάλλοντας στον δημόσιο διάλογο για τη βιώσιμη πολιτιστική ανάπτυξη και αναδεικνύοντας τον ρόλο του Πανεπιστημίου ως ενεργού θεσμικού εταίρου στον χώρο του

πολιτισμού.

Γιατί είναι καινοτόμα η Δράση

• Διασύνδεση εκπαίδευσης, πολιτισμού και επιχειρηματικότητας: Η Δράση υπερβαίνει τα παραδοσιακά γνωστικά όρια, συνδέοντας την παιδαγωγική επιστήμη με την πολιτιστική πολιτική και τη σύγχρονη επιχειρηματική σκέψη.

• Ολιστική προσέγγιση της πολιτιστικής κληρονομιάς: Τα μνημεία και οι αρχαιολογικοί χώροι αντιμετωπίζονται ως ζωντανά οικοσυστήματα μάθησης, κοινωνικής συμμετοχής και βιώσιμης ανάπτυξης.

• Ενσωμάτωση της οικονομίας της εμπειρίας στην εκπαίδευση: Η Δράση αξιοποιεί σύγχρονες θεωρίες που μετατοπίζουν το επίκεντρο από το προϊόν στην εμπειρία, ενισχύοντας την εκπαιδευτική και πολιτιστική αξία των προτάσεων των φοιτητών.

• Βιωματική και αυτοκατευθυνόμενη μάθηση: Οι φοιτητές εργάζονται σε ρεαλιστικά σενάρια πολιτιστικής διαχείρισης και επιχειρηματικού σχεδιασμού, καλλιεργώντας δεξιότητες έρευνας, συνεργασίας, ηγεσίας και καινοτομίας.

• Θεσμική σύνδεση με τη σύγχρονη πολιτιστική πολιτική: Η συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού ενισχύει τη θεσμική εγκυρότητα της Δράσης και τη σύνδεσή της με τις εθνικές και ευρωπαϊκές στρατηγικές για τον πολιτισμό.

• Πολυεπίπεδες συνέργειες: Η συνεργασία με πανεπιστημιακές δομές και εκπαιδευτικούς και επιστημονικούς φορείς δημιουργεί ένα δυναμικό δίκτυο γνώσης και πρακτικής εφαρμογής.

• Μεταφορά και διάχυση καινοτομίας: Η Δράση λειτουργεί ως πρότυπο που μπορεί να μεταφερθεί και να εφαρμοστεί τόσο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση όσο και σε άλλες εκπαιδευτικές και πολιτιστικές δομές

Ένα Ζωντανό Παράδειγμα Πανεπιστημιακής Καινοτομίας

Η Δράση «Εκπαίδευση, Επιχειρηματικότητα και Πολιτισμός» συνιστά ένα ζωντανό παράδειγμα πανεπιστημιακής καινοτομίας, όπου η εκπαίδευση συναντά τον πολιτισμό και την επιχειρηματικότητα με όρους επιστημονικής τεκμηρίωσης, κοινωνικής ευθύνης και βιώσιμου μέλλοντος.

"Αιέν αριστεύειν και υπείροχον έμμεναι άλλων, μηδέ γένος πατέρων αισχυνέμεν" (Μετάφραση: "Πάντα να αριστεύεις, να ξεπερνάς τους άλλους, να τιμάς το πατρικό γένος που ανήκεις") Ομήρου Ιλιάδα, Ζ, 208

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΤΗ 2018-2025